İşəgötürənin təşəbbüsü ilə xitam: əsaslar, xəbərdarlıq və müavinət
İşəgötürən əmək müqaviləsinə yalnız Əmək Məcəlləsinin 70-ci maddəsində sadalanan əsaslarla xitam verə bilər və seçdiyi əsası əsaslandırmalıdır (maddə 71.3). Səhv rəsmiləşdirilmiş xitam məhkəmədə ləğv oluna bilər.
Xitam əsasları (maddə 70)
- Müəssisənin ləğvi və ya fərdi işəgötürənin fəaliyyətinə son qoyması.
- İşçilərin sayının və ya ştatların ixtisarı.
- Attestasiya nəticəsində işçinin vəzifəyə uyğun olmaması.
- Əmək vəzifələrinin yerinə yetirilməməsi və ya 72-ci maddədə sadalanan kobud pozuntu.
- Sınaq müddətindən keçməmə.
- Büdcə təşkilatlarında yaş həddinə çatma.
Kobud pozuntulara, məsələn, bütün iş günü ərzində üzrsüz səbəbdən işə gəlməmək, işdə sərxoş vəziyyətdə olmaq və intizam tənbehindən sonrakı 6 ay ərzində pozuntunu təkrarlamaq aiddir (maddə 72).
Ştat ixtisarında xəbərdarlıq müddəti (maddə 77.1)
- 1 ilədək staj — azı 2 təqvim həftəsi.
- 1–5 il — azı 4 həftə.
- 5–10 il — azı 6 həftə.
- 10 ildən çox — azı 9 həftə.
Xəbərdarlıq dövründə işçi iş axtarmaq üçün hər iş həftəsində azı bir gün əmək haqqı saxlanılmaqla işdən azad edilir (maddə 77.2). İşçinin razılığı ilə xəbərdarlıq müddəti əvəzinə kompensasiya ödənilə bilər: müvafiq olaraq orta aylıq əmək haqqının 0,5, 0,9, 1,4 və 2 misli (maddə 77.4).
İşdən çıxma müavinəti (maddə 77.3)
Ləğv və ya ixtisar səbəbi ilə xitamda işçiyə həmin işəgötürəndəki stajından asılı olaraq müavinət ödənilir:
- 1 ilədək — orta aylıq əmək haqqı miqdarında.
- 1–5 il — azı 1,4 misli.
- 5–10 il — azı 1,7 misli.
- 10 ildən çox — azı 2 misli.
Misal: 3 il işləmiş, orta aylıq əmək haqqı 1 200 manat olan işçiyə ixtisar zamanı ən azı 1 680 manat (1 200 × 1,4) müavinət ödənilməlidir.
Kimi işdən çıxarmaq olmaz? (maddə 79)
- Hamilə qadınları, 3 yaşınadək uşağı olan qadınları və belə uşağı təkbaşına böyüdən kişiləri.
- Məktəbəqədər yaşlı uşağı təkbaşına böyüdən və yeganə gəliri bu iş olan valideynləri.
- Xəstəlik vərəqəsi ilə işdə olmayan işçiləri.
- Məzuniyyətdə və ya ezamiyyətdə olan işçiləri.
Bu qadağalar müəssisənin ləğvi və yaş həddi əsaslarına şamil olunmur. İxtisar və ya kobud pozuntuya görə xitamda həmkarlar ittifaqı üzvü üçün ittifaqın əvvəlcədən razılığı lazımdır, ittifaq 10 gün ərzində cavab verməlidir (maddə 80).
Rəsmiləşdirmə
Xitam əsaslandırılmış əmrlə rəsmiləşdirilir. Əmr elektron sistemdə elektron imza ilə imzalanır və işçinin elektron kabinetinə yerləşdirilir (maddə 83.2). Xitam əmrin sistemdə imzalandığı tarixdən qüvvəyə minir və tarix geriyə çəkilə bilməz (maddə 49.5). Bütün hesablaşmalar işçinin son iş günü aparılır (maddə 83.4).
Bu yazı Əmək Məcəlləsinin 5 iyun 2026-cı il redaksiyasına əsaslanır və məlumat xarakterlidir, hüquqi məsləhət deyil. Mürəkkəb hallarda qanunun aktual mətninə və ya hüquqşünasa müraciət edin.
Mənbələr
- Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsi — maddə 49, 70–72, 77–80, 83–84(yeni pəncərədə açılır)e-qanun.az · 05.06.2026 redaksiyası